Liceum Ogólnokształcące

Przygotujmy wielkanocny koszyczek pełen: dobroci, miłości, wdzięczności, cierpliwości i zrozumienia

Wielkanoc jest dla chrześcijan najważniejszym świętem. Zadbajmy, aby ten niezwykły czas właściwie wykorzystać. Przekażmy sobie wspaniałe dary, które nic nie kosztują, mimo że są  bardzo cenne. Przygotujmy wielkanocny koszyczek pełen: pozytywnych relacji, zaangażowania, miłości, akceptacji i cierpliwości.

Profesor Tomasz Zaleśkiewicz w artykule ,,Cierpliwość się opłaca” zachęca do uzbrojenia się w cierpliwość i wspierania dzieci w budowaniu tej umiejętności.

Badania dowodzą, że uczniowie, którzy potrafią czekać:
- lepiej się uczą,
- rzadziej wpadają w nałogi.

Ci, którzy dostają wszystko od razu:
- myślą, że pieniądze spadają z nieba i mają kłopoty finansowe już u progu dorosłości,
- rodziców traktują jak bank.

Pomóżmy swojemu dziecku być cierpliwym:

1. Przekazujmy młodzieży wiedzę o ekonomii i finansach, informujmy w sposób spokojny i rzeczowy o domowych wydatkach.

2. Nie wykorzystujmy pieniędzy do nagradzania lub karania.

W artykule ,,Bez kija i marchewki” Katarzyna Czapska przekonuje do podejścia bez kar i nagród w wychowaniu, które polega na metodzie naturalnych konsekwencji. Chodzi o to, aby dziecko ucząc się na swoich błędach, samo podejmowało decyzję, czy powielać zachowanie w przyszłości, czy może bardziej opłaca się zachować inaczej. Taka postawa stawia rodzica w roli sojusznika. ,,Tylko wtedy mamy naprawdę szansę dogadać się z dzieckiem i sprawić, aby zrozumiało nasz punkt widzenia, a nie lawirowało, żeby nam nie podpaść”, twierdzi psycholog Agnieszka Stein pracująca w nurcie Rodzicielstwa Bliskości i w oparciu o ideę Porozumienia bez Przemocy (PBP).

3. Uczmy szacunku do pieniędzy i oszczędności. Ci, którzy potrafią czekać, są w stanie dłużej cieszyć się nagrodą.

4. Chrońmy przed wpływem reklamy, wspierajmy w rozwijaniu zainteresowań i pasji.

5. Odwracajmy uwagę od konsumpcji, wzmacniajmy wartości, takie jak: wolontariat, opiekowanie się zwierzętami, pomoc potrzebującym oraz w domowych obowiązkach.

Zdaniem psychologa pozytywnego dr Anety Dowgiert obowiązki mogą się przyczynić do budowania pozytywnych relacji. Rozdzielenie ich i realizowanie powinno być punktem wyjścia do poprawy komunikacji między członkami rodziny. Sprawiedliwie przydzielone, przemyślane i dostosowane do możliwości jej członków obowiązki, uczą całą rodzinę negocjować. Słuchać i przyjmować inny punkt widzenia, dyskutując np. o potrzebie mycia okien przed świętami. Wspólne mierzenie się z zadaniem jest też okazją do udzielania dziecku wsparcia, doceniania jego wysiłków. Starajmy się, aby obowiązkom świątecznym towarzyszyły pozytywne emocje. Poczucie humoru, żarty, zabawa, przeżywanie pozytywnych emocji jest bardzo ważne, nie tylko dlatego, że jest przyjemne. Ludzie, którzy przeżywają więcej pozytywnych emocji, lepiej rozumują i rozwiązują problemy, które traktują jako wyzwanie, nie zagrożenie. Radzą sobie w życiu z trudnymi sytuacjami i budują pozytywne relacje. Są zdrowsi i dłużej żyją. Wykonywanie obowiązków rozwija w młodzieży samokontrolę i wytrwałość. Pozwala odnieść sukces.

Według psycholog dr Aleksandry Piotrowskiej, aby odkryć swoje mocne strony, młody człowiek potrzebuje odpowiedniego do wieku, mądrego wsparcia rodziców, a nie całodobowej obsługi i ochrony. Rodzic nie może go wyręczać, ułatwiać, robić coś za niego. Pewności siebie i poczucia wartości nie można zbudować przez powtarzanie: ,,jesteś najpiękniejszy, najlepszy, najzdolniejszy”. Wychowanek nabierze jej tylko wtedy, gdy będzie doświadczać, że potrafi poradzić sobie z wieloma zadaniami. Dlatego bądźmy życzliwi, ale konsekwentni. Dobrym sposobem jest też pozostawienie autonomii. Chodzi nie tylko o wybór działań, ale też o sposób ich wykonania.

Świąteczny czas poprzedzają liczne obowiązki, które w zależności od naszego podejścia mogą przynieść korzyści w relacjach rodziny lub spowodować konflikt. Zadbajmy o to pierwsze. Równomiernie rozłóżmy obowiązki. Przyjmijmy odpowiedzialność za przedświąteczne przygotowania i nastrój w czasie świąt. Pamiętajmy kto i co powinno być dla nas najważniejsze. Bądźmy wzajemnie sobie wdzięczni za trud i zaangażowanie włożone w przygotowanie Wielkanocy. Nie skupiajmy się głównie na sprzątaniu i jedzeniu, ozdabiajmy jaja i mieszkanie, przygotujmy gry, quizy, karaoke, przeglądajmy fotografie, rozmawiajmy. Oddajmy się refleksji duchowej, czytajmy wspólnie na głos fragmenty Biblii, która jest w większości domów. Dowiedzmy się, jak wyglądała Wielkanoc w domu naszych przodków i w dawnej polskiej wsi. Przeczytajmy opis świąt w Lipcach, przedstawiony w III części ,,Chłopów” Władysława Stanisława Reymonta (wolnelektury.pl). Powieść ta została nagrodzona literacką Nagrodą Nobla. Obejrzyjmy barwny film w reżyserii Jana Rybkowskiego, będący jej ekranizacją (vod.pl).

Pamiętajmy, że najważniejszy jest ,,pokarm duchowy”, nie biesiadowanie. W Polsce mamy tendencję do przekarmiania z miłości. Jest to obciążenie pokoleniowe. Wojny i trudne czasy ukształtowały nawyk, że lodówka musi być pełna a miłość okazuje się karmieniem. Kupujemy za dużo jedzenia, którym się objadamy lub wyrzucamy je, zamiast przekazać potrzebującym. Po latach przekarmiania pojawiają się zaburzenia jedzenia, otyłość, choroby metaboliczne. Rodzice są coraz bardziej świadomi, jak zdrowo odżywiać dzieci, ale czasami popadają w inną skrajność – presję zdrowego odżywiania. To pułapka. Restrykcyjne przestrzeganie zasad diety prowadzi do tego, że: głodzimy się, objadamy lub jemy śmieciowe jedzenie. Psychodietetyk Daria Gradziuk zaleca stosowanie zasady 80/20. Jemy 80 procent zdrowych rzeczy, ale czasem pozwalamy sobie na małe szaleństwo.

Nie strofujmy wciąż dziecka przy stole, by nie kojarzyło jedzenia z naciskiem i przemocą. Nauczmy je asertywności, między innymi, w sprawach związanych z jedzeniem. W życiu jest wiele sytuacji, kiedy jemy nie dlatego, że jesteśmy głodni, tylko dlatego, że ktoś nas do tego namawia. Powiedzenie: ,,Nie zjem, bo teraz nie jestem głodna, chociaż doceniam twój wysiłek włożony w zrobienie tego dania” wymaga odwagi, której warto się nauczyć. Pokazujmy, jak grzecznie odmawiać, stawiać granice, mówić, że czegoś się nie chce w tym momencie. Uczmy skupiać się na swoich odczuciach, a nie cudzych oczekiwaniach. Gdy pokochamy siebie, będziemy lepsi dla innych. To nam pozwoli przeżyć razem  ŚWIĄTECZNY  CZAS  DUCHOWEGO  ODRODZENIA.

Opracowała:
Małgorzata Domeradzka – nauczyciel bibliotekarz LO w Sierpcu

Źródła:

- Psychologia dziecka, red. I. Zabielska-Stadnik, Newsweek Extra 1/2020

- Psychologiczne portrety człowieka, red. A. I. Brzezińska, Gdańsk 2016

- Psychologia pozytywna, E. Trzebińska, Warszawa 2012

Fot. Kadr z filmu  "Chłopi" w reżyserii Jana Rybkowskiego zrealizowanego na podstawie powieści Władysława Reymonta